ბინის გაყიდვის დაბეგვრა საქართველოში: რა შეიცვალა 2026 წელს
ძირითადი წესი
ფინანსთა სამინისტროს №143 გადაწყვეტილების მიხედვით, საგადასახადო კოდექსის 81-ე მუხლის მე-3 ნაწილით საცხოვრებელი ბინის ან სახლის მიწის ნაკვეთთან ერთად გაყიდვით მიღებული ნამეტი 5%-ით იბეგრება, ხოლო 82-ე მუხლის პირველი ნაწილით ორ წელზე მეტხანს ნაქონი საცხოვრებლის გაყიდვის ნამეტი გათავისუფლებულია გადასახადისაგან.
აუცილებლად უნდა დაადგინოთ ნამეტი — გაყიდვის ფასსა და შეძენის ფასს შორის სხვაობა. შეძენის ფასში დოკუმენტურად დადასტურებული, ქონების ღირებულების გამზრდელი ხარჯი შედის, უსასყიდლოდ მიღებული ქონებისთვის კი ღირებულება მიღებისას საბაზრო ფასია.
შემოსავლების სამსახურის მაგალითით, 90 000 ლარად ნაყიდი და ორ წელზე ადრე 100 000 ლარად გაყიდული ბინა 10 000 ლარ ნამეტს და 500 ლარ გადასახადს იძლევა.
რას აზუსტებს გადაწყვეტილება
უძრავი ქონება საცხოვრებლად ითვლება, თუ ერთდროულად აკმაყოფილებს ოთხ პირობას:
- დამოუკიდებელი რეგისტრირებული ერთეულია; - საცხოვრებლადაა განკუთვნილი; - აქვს ან შეიძლება ჰქონდეს ძირითადი საინჟინრო კომუნიკაციები; - სხვა სამეწარმეო საქმიანობის ფუნქციური ნაწილი არ არის.
რეესტრის ჩანაწერი მნიშვნელოვანია, თუმცა გადამწყვეტი მაინც ფაქტობრივი დანიშნულებაა. დროებით გაქირავება ან იურიდიულ მისამართად გამოყენება საცხოვრებლის ხასიათს არ ცვლის.
მშენებარე ბინა საცხოვრებლად ითვლება, თუ პროექტით ასეა განსაზღვრული და მყიდველი ყველა ძირითად უფლებას იღებს. სასტუმროს ნომერი საცხოვრებელი არ არის! არც მეწარმე ფიზიკური პირის სისტემატური საქმიანობა განიხილება საცხოვრებლის გაყიდვად.
№175 ცვლილებით კი განისაზღვრა, რომ საცხოვრებლის ფლობა, რაოდენობა, ფლობის ხანგრძლივობა ან გაყიდვა თავისთავად მეწარმეობას არ ნიშნავს, ამიტომ თითოეული შემთხვევა საჭიროებს გააზრებულ ინდივიდუალურ შეფასებას.
როგორ აითვლება ორი წელი?
ვადა საკუთრების დოკუმენტის რეგისტრაციისთვის შედგენის დღიდან ითვლება, ხოლო თვითნაშენი ქონებისთვის — რეგისტრაციის დღიდან.
მიწის სანაცვლოდ მიღებული ბინა ახალ აქტივად ითვლება და ვადა მისი საკუთრების წარმოშობიდან იწყება. პირველი რიგის მემკვიდრე, ისევე როგორც ჩუქებით მიმღები, თავის ფლობის პერიოდს უმატებს წინამორბედის ფლობის ვადას.
ბინის გაყოფისას ვადა საწყისი აქტივიდან მიდის, ხოლო გაერთიანებისას ყოველი ნაწილი ცალ-ცალკე ფასდება. გაითვალისწინეთ, რომ გაყიდვის მომენტად რეგისტრირებული საკუთრების დოკუმენტის თარიღი მიიჩნევა.
სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლით უძრავი ნივთის შეძენას წერილობითი გარიგება და საჯარო რეესტრში რეგისტრაცია სჭირდება.
დეკლარირება და სხვა გადასახადები
შემოსავლების სამსახურის მიხედვით, დეკლარაცია უნდა წარადგინოთ და გადასახადი გადაიხადოთ გაყიდვის მომდევნო თვის 15 რიცხვამდე ელექტრონულ პორტალზე (eservices.rs.ge). გაყიდვის თარიღად საკუთრების რეგისტრაციის დღე ითვლება, ამიტომ ვადები წინასწარ უნდა იყოს გააზრებული და დაგეგმილი.
2025 წლის ნოემბრის №1061 კანონმა საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლის პირველი ნაწილის სხვა ქვეპუნქტები შეცვალა და არა საცხოვრებელი ბინის გათავისუფლების წესი. დღგ ცალკე რეჟიმს ექვემდებარება — მაგალითად, გაცვლის (ბარტერის) ოპერაციებზე (№147 გადაწყვეტილება) ან გარდამავალი დებულებებით, რომლებიც №1888 კანონით გაგრძელდა.
სხვა ქვეყნების გამოცდილება
შედარებისთვის, დიდ ბრიტანეთში ძირითად საცხოვრებელზე მოქმედებს Private Residence Relief შეღავათი (იხ. HMRC-ის 2026 წლის გზამკვლევი), თუმცა დეკლარირება 60 დღეში სავალდებულოა. აშშ-ში IRS-ის წესით მოქმედებს გამორიცხვის ლიმიტი 250 000 ან 500 000 დოლარამდე, ფლობისა და ცხოვრების ტესტებით. საქართველოში კი კრიტერიუმი მხოლოდ ფლობის 2-წლიან ვადას ეყრდნობა და №143 გადაწყვეტილების ტექსტით თანხობრივ ზედა ზღვარს არ შეიცავს.
შეჯამება
უძრავი ქონების გაყიდვამდე გადასახადების ოპტიმიზაციისა და სამართლებრივ-საგადასახადო შეფასებისთვის იხილეთ ჩვენი სამოქალაქო სამართალი და ბიზნეს სამართალი. აუცილებლად დაჯავშნეთ კონსულტაცია ან დაგვიკავშირდით.
ხშირი კითხვები: ბინის გაყიდვის დაბეგვრა საქართველოში (2026)
გაყიდვისას გადასახადს მაინც გადავიხდი, თუ ბინა ორ წელზე მეტხანს მქონდა?
რა განაკვეთია ორ წლამდე გაყიდვისას?
მემკვიდრეობით მიღებული ბინის გაყიდვა დაიბეგრება?
გაქირავება მაკარგვინებს საცხოვრებლის სტატუსს?
როდისაა დეკლარირების ვადა?
გჭირდებათ იურიდიული კონსულტაცია?
დაუკავშირდით ადვოკატ გია აბაშიძეს დეტალური სამართლებრივი ანალიზისთვის.
დაჯავშნეთ კონსულტაცია