აბაშიძის იურიდიული ოფისი
+995555007893
სასამართლო წარმომადგენლობა · 4 წთ წასაკითხად · 2026-11-05

რომელ სასამართლოს უნდა მიმართოთ საქართველოში? განსჯადობა, საერთაშორისო კომპეტენცია და დავის სწორად წარმართვა

იურისტი განუმარტავს კლიენტს საქართველოში სასამართლო განსჯადობისა და საერთაშორისო კომპეტენციის სქემას
არასწორ სასამართლოში შეტანილმა სარჩელმა შეიძლება თვეები ან წლები დაგაკარგინოთ. ამიტომ წინასწარ ოთხი განსხვავებული კითხვა უნდა გაიმიჯნოს: აქვს თუ არა საქმეზე საქართველოს სასამართლოებს საერთაშორისო კომპეტენცია, რომელი ტიპის სასამართლოს განეკუთვნება დავა, რომელ ქალაქში უნდა შევიდეს სარჩელი და ხომ არ არის დავა არბიტრაჟის განსახილველი.

საერთაშორისო კომპეტენცია

საერთაშორისო კერძო სამართლის კანონის მე-8 მუხლით საქართველოს სასამართლოებს აქვთ კომპეტენცია, თუ მოპასუხის საცხოვრებელი, ადგილსამყოფელი აქვს საქართველოში ან ჩვეულებრივ ბინადრობს საქართველოში.

მე-9 მუხლი დამატებით საფუძვლებს ითვალისწინებს, მაგალითად ხელშეკრულების შესრულების ადგილს საქართველოში. უცხოური ელემენტი თავისთავად კომპეტენციას არ ქმნის. ამიტომ გასაჩივრებამდე შეამოწმეთ, რომელი მუხლი ადგენს კონკრეტული დავის კავშირს საქართველოსთან, რათა სარჩელი უსაფუძვლო მცდელობად არ დარჩეს.

მე-10 მუხლით განსაკუთრებული კომპეტენცია აქვს საქართველოს, მათ შორის საქართველოში არსებულ უძრავ ქონებაზე, იურიდიული პირების რეგისტრაციასა და საინტელექტუალო საკუთრების რეგისტრაციაზე დავებს.

განსჯადობა საქართველოს შიგნით

საქმის სახე და ტერიტორია განსხვავებული საკითხებია. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსით, მაგალითად, განქორწინების შესახებ სარჩელი საერთო საცხოვრებლის მიხედვით შეაქვთ, სარჩოსთან დაკავშირებული კი - მოსარჩელის საცხოვრებლით (მუხლი 19).

იხილეთ ჩვენი სასამართლო წარმომადგენლობა და სამოქალაქო დავები.

არბიტრაჟი, აღსრულება და წყაროები

სწორად დადებული საარბიტრაჟო შეთანხმება დავას სახელმწიფო სასამართლოებისგან გამოაცალკევებს. საარბიტრაჟო ტრიბუნალის გადაწყვეტილება ისეთივე სავალდებულოა მხარეთათვის, როგორც ჩვეულებრივ სახელმწიფო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება.

ნიშანდობლივია, რომ ამ შემთხვევაშიც საარბიტრაჟო გადაწყვეტილების აღსრულება შეგიძლიათ სააღსრულებლო წარმოების ფარგლებში. აღნიშნული კი სააღსრულებო წარმოების კანონით რეგულირდება. სასამართლოს ხელმისაწვდომობას იცავს კონსტიტუცია და ევროპული კონვენცია; პრაქტიკა ხელმისაწვდომია უზენაესი სასამართლოს და საკონსტიტუციო სასამართლოს ბაზებში. სახელშეკრულებო პირობები ეფუძნება სამოქალაქო კოდექსს, ხოლო ადვოკატის სტატუსი მოწმდება ადვოკატთა რეესტრში.

პარალელური პროცესი და უცხოური გადაწყვეტილება

თუ იგივე დავა ჯერ უცხოეთში განიხილება, ქართული სასამართლო, როგორც წესი, საქმის წარმოებას აჩერებს (მუხლი 19). უცხოური კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების აღიარების კომპეტენცია საქართველოში გააჩნია უზენაეს სასამართლოს.

უარის საფუძველია, მაგალითად, საქართველოს განსაკუთრებული კომპეტენცია ან არასათანადო შეტყობინება (მუხლი 68).

შეჯამება

ნუ დაკარგავ დროს, რომელიც შენი მიზნის მისაღწევად ყველაზე მნიშვნელოვანია — ახლავე დაჯავშნეთ კონსულტაცია ან დაგვიკავშირდით. ბიზნესდავებისთვის იხილეთ კორპორაციული სამართალი.

ხშირი კითხვები

ხშირად დასმული კითხვები: რომელ სასამართლოს უნდა მიმართოთ საქართველოში? განსჯადობა, საერთაშორისო კომპეტენცია და დავის სწორად წარმართვა

როგორ განისაზღვრება კომპეტენცია?

ჯერ საერთაშორისო კომპეტენცია (კანონი), შემდეგ საქმის სახე და ტერიტორია (კოდექსი).

შეუძლია თუ არა უცხოურ კომპანიას საქართველოში სარჩელის შეტანა?

დიახ, თუ ხელშეკრულებით დავაზე საქართველოს სასამართლოს კომპეტენცია არსებობს, მაგალითად მოპასუხე საქართველოში ბინადრობს, ან გააჩნია მნიშვნელოვანია ეკონომიკური აქტივები.

შემიძლია თუ არა ხელშეკრულებაში სასამართლოს არჩევა?

შესაძლებელია, თუმცა მნიშვნელოვანია გაითვალისწინოთ ის შემთხვევები, როდესაც საქართველოს სასამართლოს კომპეტენცია განსაკუთრებულ შემთხვევებში ვრცელდება, როგორც გამონაკლისი.

რა ხდება პარალელური პროცესის დროს?

როგორც წესი, საქართველოს სასამართლო საქმეს აჩერებს, გარდა კანონით გათვალისწინებული გამონაკლისებისა.

შესრულდება თუ არა უცხოური გადაწყვეტილება საქართველოში?

მხოლოდ აღიარების შემდეგ და კანონით დადგენილი უარის საფუძვლების არარსებობისას.

გჭირდებათ იურიდიული კონსულტაცია?

დაუკავშირდით ადვოკატ გია აბაშიძეს დეტალური სამართლებრივი ანალიზისთვის.

დაჯავშნეთ კონსულტაცია
სამართლებრივი ცნობარი და რჩევები

სხვა პუბლიკაციები

ყველა სტატია →
ადმინისტრაციული აქტის გასაჩივრება — ვადები და პრაქტიკული გზამკვლევი
[ადმინისტრაციული სამართალი]

ადმინისტრაციული აქტის გასაჩივრება — ვადები და პრაქტიკული გზამკვლევი

გაიგეთ, რა ვადაში შეგიძლიათ გაასაჩივროთ ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილება საქართველოში და რა ხდება ვადის გაშვების შემთხვევაში. კონსულტაცია ადმინისტრაციული სამართლის ადვოკატთან.

სრულად წაკითხვა →
უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების სამართლებრივი რისკები
[სამოქალაქო სამართალი]

უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების სამართლებრივი რისკები

რა უნდა შეამოწმოთ საჯარო რეესტრში ბინის ან მიწის ნაკვეთის ყიდვამდე და როგორ აირიდოთ თავიდან იპოთეკის თუ ყადაღის რისკები. იურიდიული კონსულტაცია უძრავი ქონების გარიგებებზე.

სრულად წაკითხვა →
დაკავება და ბრალდებულის უფლებები საქართველოში — რა უნდა იცოდეთ
[სისხლის სამართალი]

დაკავება და ბრალდებულის უფლებები საქართველოში — რა უნდა იცოდეთ

რა უფლებები აქვს დაკავებულ პირს საქართველოში — დუმილის უფლება, ადვოკატის მოთხოვნა და დაკავების მაქსიმალური ვადა სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით. სისხლის სამართლის ადვოკატის კონსულტაცია.

სრულად წაკითხვა →
როგორ დავამტკიცოთ თვალთმაქცური გარიგება საქართველოში
[საადვოკატო პრაქტიკა]

როგორ დავამტკიცოთ თვალთმაქცური გარიგება საქართველოში

ხელმოწერილი ხელშეკრულება სასამართლოსთვის საბოლოო სიტყვა არ არის. გაიგეთ როგორ მტკიცდება თვალთმაქცური ან მოჩვენებითი გარიგება სკ-ის 56-ე მუხლით, რა არის მტკიცების ტვირთი, ვადები და პრაქტიკული რისკები.

სრულად წაკითხვა →
მშენებარე ბინის შეძენა საქართველოში: რისკები, რომლებიც ხელმოწერამდე უნდა შეამოწმოთ
[საადვოკატო პრაქტიკა]

მშენებარე ბინის შეძენა საქართველოში: რისკები, რომლებიც ხელმოწერამდე უნდა შეამოწმოთ

მშენებარე ბინის შეძენისას მთავარი საფრთხე ხშირად მშენებლობის შეუსრულებლობა კი არა, ხელშეკრულების ერთი შეუმჩნეველი პირობაა. გაიგეთ რა უნდა შეამოწმოთ ხელმოწერამდე.

სრულად წაკითხვა →
სამედიცინო დაუდევრობა და პაციენტის უფლებები საქართველოში: როგორ დავიცვათ თავი და მოვითხოვოთ ზიანის ანაზღაურება
[საადვოკატო პრაქტიკა]

სამედიცინო დაუდევრობა და პაციენტის უფლებები საქართველოში: როგორ დავიცვათ თავი და მოვითხოვოთ ზიანის ანაზღაურება

სამედიცინო დაუდევრობა, ექიმის შეცდომა და პაციენტის ჯანმრთელობისთვის მიყენებული ზიანი: როგორ გამოვითხოვოთ დოკუმენტაცია, დავნიშნოთ ექსპერტიზა და მივიღოთ კომპენსაცია.

სრულად წაკითხვა →